MỘT BƯỚC CHÂN, MỘT CÂU CHUYỆN: Thiên đường ướp xác (5)

(Tiếp theo)

Ngày tiếp theo, xuất phát từ Luxor, theo đường bộ đi xuống Aswan. Do chương trình cả ngày ghé thăm các điểm có di tích cổ dọc đường nên phải khởi hành sớm.

Vẫn cách thức tiến hành như ngày đầu, tôi lại làm mì úp lúc 4 giờ sáng. Khởi hành lúc 5g30', mỗi du khách một túi bánh mì và trái cây to...

Xe của đoàn chúng tôi đây

Dọc đường đi, đường xá không được êm thuận lắm. Thỉnh thoảng có đoàn tàu khách vượt qua...

Một điểm đáng chú ý là dọc đường thường gặp những trạm cảnh sát có vũ trang như thế này

Mật độ khá dày, có lẽ chỉ 1-2 km lại gặp một trạm. Không bắn tốc độ, không đo nồng độ cồn,... chỉ dừng xe hỏi: đi đâu? chở gì?... Nếu chở khách du lịch thì cho đi ngay!

Một chòi canh có thò đầu mũi súng

Sau hơn 2 giờ đồng hồ, xe tới thị trấn Edfu. Phố xá Edfu

Trong phố có rất nhiều xe chở khách ba bánh như thế này

Vị trí lái xe thế này

Điểm tham quan đầu tiên trong ngày là đền Edfu. Ngôi đền được nhìn thấy từ xa

Ngôi đền được xây dựng từ năm 237 đến năm 57 TCN...

...kéo dài 180 năm qua nhiều đời vua...

Đây là ngôi đền lớn thứ hai, chỉ sau đền Karnak ở Luxor. Một đoạn bức tường bao phía trước đền thờ

Ngôi đền bị bão cát sa mạc và phù sa sông Nile mùa lũ lụt che kín trong 2000 năm. Phía trước ngôi đền...

Góc độ này, có thể nhìn thấy lớp đất cát dày tới 12 mét che phủ lên đền thờ đã được dỡ bỏ

Một thời gian dài, một làng cư dân đã xây cất nhà và sinh sống làm ăn nhiều đời ngay phía trên của đền thờ

Cuối thế kỷ thứ XVIII, các nhà khảo cổ mới phát hiện ra nhờ đoạn nhô lên của cánh cổng ngôi đền

Mãi tới năm 1860 mới bắt đầu khôi phục lại ngôi đền như nhìn thấy hiện nay

Phía trước cổng đền, ngay lối vào là nơi dành cho phụ nữ sinh đẻ

Sơ đồ bố trí của ngôi đền trong khu vực có kích thước: rộng 36 mét và dài 80 mét

Cánh cổng của ngôi đền có độ cao 37 mét...

Trên hai bên tường có nhiều hình vẽ vẫn còn rõ nét

Ngôi đền có cánh cổng cao nhất ở Ai Cập

Phần dưới khung cổng có bức tượng đắp nổi

Hai bên cổng có đặt tượng thần Horus bằng đá granite đen

Horus là vị thần quan trọng nhất trong Thần thoại Ai Cập, biểu tượng của bầu trời, chiến tranh và săn bắn... Đền Edfu còn được gọi là đền Horus

Hình dáng vị thần Horus trên bức tường ở cổng đền

Những hình vẽ thể hiện một phần nghi lễ trong đền...

Toàn cảnh kỳ vĩ của cổng đền Edfu

Bước qua cổng đền là sân đền phía trước...

Phần lớn các nghi lễ thờ cúng diễn ra ở trên sân này

Hàng cột lớn ở hai bên

Bức tường bên trong hàng cột là những bức vẽ mô tả các truyền thuyết về vị thần Horus

Hàng cột đá bên dãy hành lang quanh sân trước

Qua sân trước là thánh đường chính của đền

Hai bên cửa vào đền có tượng thần Horus bằng đá

Bức tượng còn nguyên vẹn

Bên trong đền là thánh đường bao gồm 9 nhà nguyện bao quanh

Bên trong đền là hàng cột đá lớn

Trên thân cột có chạm khắc nhiều hình vẽ tỷ mỉ

Các bức tường ngăn 9 nhà nguyện cũng có nhiều hình vẽ

Phần lớn các hình vẽ còn khá nguyên vẹn

Lý do chính là đền thờ bị đất cát vùi lấp gần 2000 năm...

...và là ngôi đền được tự nhiên bảo tồn tốt nhất ở Ai Cập

Bức tường phía sau ngôi đền

...những viên đá xây tường được xếp thẳng hàng không xê dịch sau gần 3000 năm

Một trong các lối vào nhà nguyện...

Trung tâm của đền: Phòng của các vị thần

Dấu tích những vụ đốt phá đền thờ là mảng ám khói trên trần

Những hoa văn, họa tiết trang trí còn thấy rõ trên các tán cột đá trong đền

Trên đường theo lối ra khỏi đền là Nhà Sinh - The Mammisi

Trong không gian nhỏ hẹp thể hiện các hình vẽ mô tả cuộc sống và sự sinh ra của các vị thần...

Vé vào tham quan đền Edfu

Rời khỏi đền Edfu, xe chạy dọc sông Nile xuống phía Nam. Hơn 1 tiếng đồng hồ sau thì tới đền Kom Ombo thuộc tỉnh Aswan

Trước cửa đền là sông Nile

Bảng thông tin về ngôi đền...

Đây là ngôi đền duy nhất ở Ai Cập thờ chung 2 vị thần và đương nhiên là chung một lối đi. Cửa vào đền Kom Ombo

Ngôi đền được xây dựng từ năm 332 đến năm 47 TCN...

...thờ thần Sobek - thần cá sấu và thần Horus - vị thần có đầu chim ưng

Dấu tích một cánh cổng lớn trong đền đã bị sụp đổ...

...với bản mô tả chi tiết về di tích...

Thần Sobek trong thần thoại Ai Cập chịu trách nhiệm về sự màu mỡ của sông Nile và bảo vệ những người dân sống và làm lụng dọc bờ sông Nile

Thần Horus là vị thần quan trọng trong văn hóa Ai Cập cổ đại, kết nối các pharaoh với quyền năng của thần linh

Ngôi đền cũng là trung tâm chữa bệnh cho những người bị thương, bị bệnh và được các thày tu chữa trị

Những cây cột đá lớn bên trong đền

Phía sau ngôi đền, khu vực các nhà nguyện

Những hình vẽ trên các bức tường

Phía tây của đền thờ...

Khối đá trên các vách tường nhà nguyện được xếp cạnh di tích

Trên các bức tường có hình vẽ mô tả vị thần Horus

Những cây cột đá trong nhà nguyện thần Sobek

Ở góc ngôi đền, trên bức tường thấp có nhiều hình vẽ...

Có nhiều văn bản chạm khắc trên tường đá...

Từ trên nền ngôi đền nhìn thẳng ra sông Nile

Một trong những dấu tích rõ nét còn lại của ngôi đền...

Bên cạnh ngôi đền Kom Ombo có nhà bảo tàng chứa nhiều xác ướp cá sấu có từ hơn 2000 năm trước. Vào xem nhưng căn phòng tối om với lại không có gì ấn tượng nên ngó vài giây rồi quay ra ngắm sông Nile

Đến bữa ăn trưa, ghé ngay vào một nhà hàng bên cạnh đền thờ Kom Ombo... Mâm bát của nhà hàng

No thì phải... say, tớ làm vài hơi cái món đặc sản Ả Rập này

Vé vào cửa di tích đền Kom Ombo

Tầm 2 giờ chiều xe chạy tiếp đến thành phố Aswan. Chương trình tham quan đền Philea nên xe chạy thẳng ra bến tàu. Lên tàu đi thẳng ra đảo.

Tàu rời bến cảng

Dòng sông Nile ở Aswan mở rộng do có đập ngăn nước làm thủy lợi và thủy điện

Những con tàu du lịch trên sông Nile

Khi ngăn đập, nước sông dâng lên làm ngập những vùng rộng lớn...

...tàu chạy tới đảo. Đền Philae nhìn từ trên tàu

Đền Philae vốn từ xưa nằm trên đảo Philae. Năm 1906 ngăn đập nước Aswan cũ chưa bị ảnh hưởng. Năm 1960, chuẩn bị ngăn đập High Aswan, ngôi đền được di chuyển đến chỗ cao hơn: đảo Agilika - cách chỗ cũ chừng 300 mét

Ngôi đền được dỡ ra, di chuyển và dựng lại trong khoảng thời gian 9 năm, từ năm 1972 đến năm 1980. Ngôi đền nhìn từ trên sông Nile

Thông tin về đền Philae và sơ đồ các đền trong quần thể

Ngôi đền ngay lối vào thờ pharaoh Nectanebo I - người có công xây đền thờ thần Isis tại đây

Bản thông tin về ngôi đền

Toàn cảnh đền Philae nhìn từ cửa đền Nectanebo I

Hàng cột trên hành lang dẫn vào đền

Theo hành lang tiến vào đền chính

Đền chính thờ thần Isis - nữ thần sinh sản, tình mẫu tử - sự chăm sóc và nuôi dưỡng trong thần thoại Ai Cập cổ đại

Cổng đền Isis

Những thông tin về đền Isis

Đền được xây dựng từ năm 370 TCN và được mở rộng dưới thời La Mã

Hai bức tượng trước cửa đền

Qua cổng đền vào sân đền chính

Phía trong đền...

Bước vào trong ngôi đền thờ thần Isis

Hàng cột đá trước đền thờ...

Phòng thờ trung tâm của đền

Từ ban thờ trông ra lối vào

Hình vẽ nổi trên những bức tường gian thờ

...trên khung cửa vào gian thờ

Bên ngoài gian thờ... Dấu tích còn lại của Gate of Hadrian

Ngôi đền sát mép nước trong quần thể: đền Augustus

Bức tường phía sau đền

Nằm bên phải đền thờ thần Isis là đền thờ thần Hathor - vị thần của tình mẫu tử

Phía trước đền thờ Hathor

Bên trong đền Hathor

Phía sau đền thờ Hathor

Cạnh đấy là đền thờ Augustus - Hoàng đế đầu tiên của đế quốc La Mã, trị vì từ năm 27 TCN đến năm 14...

Bức tường bên phải đền thờ Isis nhìn từ đền Hathor

Khoảng sân rộng bên phải đền thờ Isis

Góc phía tây nam của đảo Agilika

Những di vật chưa biết rơi ra từ đâu

Đền thờ Isis nhìn từ phía tây bắc

Trong khuôn viên đền Philea còn một kiến trúc thời La Mã

...đứng trơ trọi, có tên kiosk of Trajan

Bảng thông tin về gian tưởng niệm vị Hoàng đế La Mã Trajan (trị vì từ năm 98 đến năm 117)

Bên trong gian tưởng niệm Trajan

Trên tường còn ghi lại những dấu tích của du khách từ thế kỷ XIX

Từ kiosk ngắm nhìn sông Nile

Quay trở lại đền thờ chính trên đảo

...lần theo lối hành lang trở ra bến tàu khi chiều dần muộn

Nắng chiều trên cây cột đá...

Vé vào cửa đền Philae

Từ đền Philae đi tàu trở lại bến và xe đưa đi tham quan công trình vĩ đại nhất Ai Cập thời hiện đại: đập nước Aswan

Đập nước Aswan có tên High Aswan được xây dựng từ năm 1960, công trình hoàn thành sau 11 năm với sự giúp đỡ của Liên bang Cộng hòa XHCN Xô viết. Khi xây xong, công trình ngăn lũ sông Nile, cung cấp nước tưới cho vùng sa mạc rộng lớn giúp phát triển nông nghiệp. Đập còn có nhà máy thủy điện cung cấp cho đất nước.

Lúc này đã tắt nắng, ảnh ọt không đẹp nên chỉ đưa thêm tấm này nữa, cũng chụp từ trên mặt đập về phía hạ lưu...