Trước ngày khởi hành chừng hai tháng, lời rủ rê được nhiệt tình ủng hộ. Lúc này, Tết Nguyên đán đang tới gần, trong cái không khí sôi sục ấy, có nhiều người đăng ký tham gia.
Khi chuẩn bị các khâu dịch vụ, thoáng lo lắng sự không chu đáo trong các vụ xe vận chuyển và ăn nghỉ. Thế rồi đang yên đang lành, Tết ập đến kèm theo nỗi hoang mang về bệnh dịch bùng phát ở Hải Dương. Không khí trầm lắng u uất kéo dài sang sau Tết. Thông tin về các vụ hủy tour tràn lan, du lịch vốn ảm đạm nay càng mờ mịt. Tương lai của chuyến đi gần như không mấy hy vọng, số người đã đăng ký tham gia lo lắng phập phồng chờ đợi. Sau 1 tháng căng thẳng, cuối tháng Hai, bệnh dịch tạm lắng. Bước khởi động lại có chút e dè, ngần ngại, những câu hỏi không có lời đáp… Trở ngại của phần lớn các thành viên là đang làm nghĩa vụ “trông cháu”. Bởi vì nếu các thày “gõ đầu trẻ” chưa trở lại thì ông bà vẫn còn trọng trách, sao nỡ buông bỏ, ích kỷ chỉ thỏa thú vui của bản thân.
 |
| Dưới tán hoa ban Sơn La |
Ngày đầu tiên, thứ Năm (04/3), đúng theo chương trình – chuyến đi được khởi hành lúc 5 giờ sáng. Trời se lạnh, những hạt mưa bụi thoảng qua. Đón đoàn từ hồ Trúc Bạch qua Minh Khai rồi lên Trần Duy Hưng, xe thẳng tiến ra cao tốc Thăng Long không có cản trở hành trình dù có đón ở nhiều điểm khác nhau nhưng vận hành của đoàn như một cỗ máy hoàn chỉnh. Đi chơi với những người sành điệu, những hoa chân chuyên nghiệp thật thoải mái nhẹ nhàng là vậy!
Chặng đầu, khởi động một chuyến đi là hơn 60 km đường bằng phẳng, rôm rả chuyện trò của những đồng hành vừa mới lần đầu gặp mặt, vừa đã từng biết nhau gần nửa thế kỷ. 6 giờ 40 phút đến Cà phê Vườn Hồng – thuộc huyện Kỳ Sơn, Hòa Bình – đoàn nghỉ ăn sáng và cà phê. Một không gian thoáng đãng chìm sâu trong trong khu vườn xanh lá với những khóm hoa hồng rực rỡ. Cơn bão dịch bệnh hơn một năm qua biến cái khu vườn nhộn nhịp trở nên hoang tàn và xơ xác do thiếu bàn tay chăm sóc. Những bộ bàn ghế sang trọng dưới tán cây ngày nào nay ẩn mình trong những tấm bạt nilon, ở trạng thái “đắp chiếu”…
Nghỉ gần 1 tiếng đồng hồ, đoàn tiếp tục lên đường. Lúc này trời đã sáng rõ, dù còn âm u nhưng mưa đã tạnh hẳn. Vượt qua dốc Cun, lên đèo Thung Khe… nếm trải những cung đường đèo dốc hiểm trở đầu tiên của chuyến đi. Xuống đến Mai Châu, đoàn lại ghé chân vào Trạm Xăng dầu Tòng Đậu 15 phút. Xe chạy được hơn chục ki lô mét, vào đất Sơn La, chạm ngay barie kiểm soát y tế của tỉnh. Vị trí này nguyên là Trạm Kiểm tra Tải trọng Lóng Luông, Mộc Châu, cửa ngõ Sơn La. Ở đây, cùng lái xe lập bản khai báo y tế cho cả đoàn, mất hơn 10 phút, mới lại tiếp tục lên đường được. Dừng nghỉ ở Quán 64 Mộc Châu lúc 10 giờ 20 phút, ngay lập tức chị em sà vào mua sắm. Chủ quán mời nước tiếp đoàn có vẻ ngạc nhiên vì những người ngoại tỉnh đầu tiên vượt qua trạm kiểm soát y tế, chị ta nói ngày hôm qua hầu như xe tỉnh ngoài đều phải quay đầu, không được vào Sơn La. Tay xách nách mang, chúng tôi mua vài sản phẩm rừng địa phương, ủng hộ nhà hàng rồi trở lại xe. 10 giờ 50 phút, xe tiếp tục lên đường. Từ đây con đường Quốc lộ 6 xuyên qua cao nguyên Mộc Châu trở nên đẹp đẽ vô cùng. Con đường Tây Tiến gian khổ năm xưa nay đã trở thành một đô thị sầm uất. Hai bên đường là những làng xóm người quê Hưng Yên lên đây lập nghiệp từ những năm 1960. Những vườn muỗm (xoài tiếng Nam) và nhãn đang mùa trổ hoa ngàn ngạt. Họ đem theo những giống cây ăn quả mang theo hình bóng quê hương dưới xuôi lên mảnh đất Tây Bắc lịch sử này. Nhiều đoạn, chúng tôi có cảm giác như đang ở những vùng đất quen thuộc dưới đồng bằng Bắc Bộ. Đến nỗi, tài xế mát chân ga lao vun vút khiến cho cả đoàn say như điếu đổ… Vừa lúc đến Thị trấn Yên Châu cũng tới giờ ăn trưa, chúng tôi ghé Nhà hàng Điện Biên, lúc đó là 11g54’. Nhà hàng được sửa sang sạch sẽ và hiện đại hơn xưa, vẫn món quà tặng nộm hoa chuối truyền thống của đầu bếp nhìn mâm bát thật nhiều màu sắc và ngon miệng. Vốn có bài học nhớ đời lần trước với món này, tôi gác đũa. Lần ấy, nhấm nháp một chút nộm thôi mà chỉ sau khi dời nhà hàng đi tiếp lên Sơn La, bụng tôi đã đau quặn. Biết không thể thoát khỏi một cú “tháo ruột” khủng khiếp, tôi dừng xe, chạy vội vào một ngôi nhà ven đường, xin đi nhờ. Xông thẳng xuống cái nhà xí cuối vườn mà xả gần như toàn bộ những thứ nhét được qua mồm.
 |
| Nhà tù Sơn La |
Sau bữa ăn và nghỉ ngơi cho đỡ chuếnh choáng, 13g22’, chúng tôi lại tiếp tục tiến vào Thành phố Sơn La. Quãng đường gần 60 km đi qua các địa danh lịch sử như: ngã ba Cò Nòi, Hát Lót, Nà Sản… Do có giảm tốc độ di chuyển để bảo đảm sức khỏe cho đoàn có thể tiếp tục đi chơi được nên sau hơn 1 tiếng đồng hồ chúng tôi tới Trung tâm Thành phố Sơn La, lên ngay Khu Di tích nhà tù. Lúc này đã 14g45 chiều, đoàn được người bạn Sơn La đón tiếp dẫn vào tham quan Nhà tù.
Lượn một vòng quanh di tích, chúng tôi chụp ảnh kỷ niệm bên gốc cây đào Tô Hiệu nằm ngay trung tâm Nhà tù. Khi trở ra đến bãi đậu xe, nhìn thấy hàng cây hoa ban nở trắng dọc đường, đám chị em lại tiếp tục dàn hàng chụp choạch, mãi đến 15g20’ mới tạm yên tâm về nhận phòng nghỉ. Chúng tôi xuống Nhà khách UBND tỉnh cách đó hơn 400 mét. Do có đặt phòng từ hôm trước nên việc nhận phòng diễn ra nhanh chóng, các thành viên được xếp vào phòng VIP, có cùng giá là 350 ngàn đồng một đêm.
 |
| Bên cây đào Tô Hiệu |
Người bạn Sơn La là một cô gái Thái đen họ Lò. Năm 1978, sau 2 ngày tìm xuống Hà Nội học Đại học và trở thành thân thiết với những thành viên trong đoàn chúng tôi. Cô cùng đám chị em trong đoàn đi thử trang phục dân tộc Thái và đưa tới Quảng trường Tây Bắc – trung tâm Thành phố Sơn La hiện đại. Quảng trường Tây Bắc mới được xây dựng hoàn chỉnh tháng 5 năm 2020. Phía sau tượng đài Bác Hồ với nhân dân Tây Bắc là hai ngọn đồi nhỏ mà trên đó trồng toàn hoa ban. Đám chị em xúng xính trong trang phục dân tộc, nổi bật trên Quảng trường rộng đến 24 ha. Sự xuất hiện của họ đã làm lu mờ tất cả các nhóm phụ nữ có mặt từ trước đó. Các chị em mải mê biểu diễn các kiểu với hoa ban cho tới khi mặt trời khuất bóng. Buổi tối, chúng tôi mời bạn Sơn La dự bữa tiệc gặp mặt tại Nhà hàng của Hợp tác xã Nậm La với những món ăn dân tộc Thái. Đặc biệt có trên bàn tiệc là các món “nhứa phăng phăng” – thịt nướng, “pa pỉng tộp” – cá nướng,… gây ấn tượng cho cả đoàn.
* * *
Một trong những lý do tôi rất muốn đưa vợ tôi đi Tây Bắc, trong đó điểm đến ở Sơn La và Điện Biên Phủ là những địa danh trên gắn liền với những kỷ niệm trong đời hoạt động cách mạng của bố tôi.
Nhà tù Sơn La mà tôi được biết đến trong lịch sử là từ câu chuyện Vượt xích thành công của bố tôi. Chuyện kể rằng mùa thu năm 1942, sau khi bị Thực dân Pháp kết án 15 năm tù, bố tôi được đưa lên Nhà tù Sơn La. Trong thời gian từ đó đến cuối năm 1943 có rất nhiều chuyện trong tù được bố tôi kể lại với lối văn chương lạc quan, dí dỏm hấp dẫn. Đầu năm 1944, bố tôi được chuyển về xuôi và đưa ra Côn Đảo. Quãng đường đi bộ với đôi chân kéo lê xiềng xích từ Sơn La xuống đến Bản Suối Rút theo Quốc lộ 6 cũ, quãng đường dài gần 200 km, lê la mất gần 1 tháng trời. Đến chợ Bờ, ngay bờ sông Đà, bố tôi được tổ chức cho phép trốn tù. Bố tôi cùng các bạn tù thuê thuyền từ bến sông thả xuôi sông Đà về Trung Hà chỉ mất có 1 đêm và trốn thoát về Hà Nội tiếp tục bắt liên lạc với tổ chức…
 |
| Trên đỉnh đèo Pha Đin |
Trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954, bố tôi đã dẫn Đại đoàn – khi ông giữ chức vụ Chính ủy – từ Đại Phạm (thuộc huyện Hạ Hòa, Phú Thọ) vượt sông Hồng ở Yên Bái lên Sơn La. Đường hành quân vượt qua Thượng Bằng La, đèo Lũng Lô,… đến Tuần Giáo gần 500 km mà đoàn quân hơn chục ngàn người đi mất hơn 1 tháng trời. Đại đoàn đóng quân tại Búng Lao (thuộc huyện Mường Ảng, Điện Biên), ven dòng sông Nậm Hua trong xanh. Đại đoàn liên tục tham gia Chiến dịch 56 ngày đêm khói lửa, vinh dự được làm đội quân tiên phong mở màn chiến dịch với trận tiêu diệt cứ điểm Him Lam chiều ngày 13/3/1954. Ngày cuối cùng của Chiến dịch, Đại đoàn tiến quân từ phía Đông vượt qua cầu Mường Thanh đánh thẳng vào Hầm Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm. Đến 17g30 ngày 07/5/1954, Đại đoàn trưởng và bố tôi báo cáo Đại tướng Võ Nguyên Giáp “Toàn bộ quân địch tại khu trung tâm đã đầu hàng. Đã bắt được tướng Đờ Cát”. Sau đó, bố tôi nhiều lần trở lại thăm Sơn La, Điện Biên Phủ mỗi lần đi Tây Bắc. Lần cuối, năm 1999 – nhân kỷ niệm 45 năm Chiến thắng, bố tôi lên Điện Biên Phủ theo lối qua sân bay Mường Thanh. Lần ấy, bố tôi ghé thăm tất cả các địa điểm mà Đại đoàn đã ghi dấu tích chiến trận, từ Him Lam, Độc Lập, Noong Nhai, Mường Thanh, đồi A1… và sau cùng thì ngồi lên cái bệ xi-măng gắn dòng chữ “Hầm Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm…”. Lúc quay về xuôi, bố tôi theo đường bộ ghé thăm Khu di tích Lịch sử Mường Phăng và Nhà tù Sơn La, chụp ảnh kỷ niệm dưới gốc cây đào Tô Hiệu.
Là người chủ động trong việc chuẩn bị chương trình của chuyến đi nhưng tôi lại là người nơm nớp, lo lắng hồi hộp nhất cho đến tận phút cuối cùng. Chuyện là muốn rủ vợ đi chuyến này, song hễ cứ gợi ý đến là bị chặn lại bằng câu: Không đi! Với nhiều lý do rất hợp lý như: đèo dốc nhiều, kinh lắm! hay bận việc gia đình… Đúng là dịp cuối năm, bên nhà gặp khủng hoảng về người giúp việc, cô nào cũng chỉ chịu làm có mấy ngày, thậm chí sáng đến thì chiều đã xin thôi, chả hiểu làm sao? Cho đến ngày thứ Ba, 02/3, khi vợ chồng Duy Cường đến chơi bàn việc chuyến đi thì vợ tôi mới có vẻ ưng thuận đi cùng, ngay trước giờ khởi hành có 40 tiếng đồng hồ.
(Còn tiếp)
(Kỷ niệm chuyến đi Tây Bắc từ 04-07/3/2021 với Hội Lớp)
Chỉnh sửa: 05/12/2021
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét