Kênh đào Amsterdam

Amsterdam, thành phố thủ đô của Hà Lan là nơi có khoảng 90 hòn đảo, hơn 100 km kênh đào cùng và 1500 cây cầu. Ba kênh đào chính: Herengracht, Prinsengracht và Keizersgracht  được đào vào thế kỷ thứ XVII trong thời kỳ hoàng kim Hà Lan tạo thành một vành đai đồng tâm của thành phố được gọi là Grachtengordel. Bên cạnh hệ thống kênh đào chính là 1550 công trình tưởng niệm. Khu vực vòng kênh thế kỷ XVII bao gồm Prinsengracht, Keizersgracht, Herengracht và Jordaan được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2010, góp phần vào sự nổi tiếng của thành phố như là  "Venice của phương Bắc"

Phần lớn hệ thống kênh đào Amsterdam là kết quả của quy hoạch thành phố. Vào đầu thế kỷ 17, với tình trạng nhập cư tăng cao, một kế hoạch toàn diện đã được đưa ra, goi là bốn trục chính, nửa vòng tròn đồng tâm của kênh đào với điểm cuối kết thúc tại vịnh IJ được biết đến với tên gọi "grachtengordel", ba trong số các kênh chủ yếu dành cho phát triển dân cư (Herengracht hoặc ‘’Lênh đào Quý tộc’’; Keizersgracht hoặc ‘’Kênh đào Hoàng đế’’; và Prinsengracht hoặc ‘’Kênh đào Hoàng tử’’) và một kênh đào thứ tư ở vòng ngoài được gọi là Singelgracht nhằm mục đích phòng thủ và quản lý nước. Kế hoạch cũng dự tính tạo các kênh kết nối dọc theo bán kính; những con kênh song song ở phần tư Jordaan chủ yếu để vận chuyển hàng hóa ví dụ như là bia; chuyển đổi theo tình hình hiện tại bên trong vành đai kênh đào từ mục đích phòng thủ sang phát triển dân cư và thương mại; và hơn một trăm cây cầu. Mục đích phòng thủ của Nassau/Stadhouderskade được đảm nhiệm bởi hào nước và đê đất với các cổng tại các điểm trung chuyển nhưng nếu không thì không có công trình xây dựng cấu trúc ở trên.

Việc xây dựng được tiến hành từ tây sang đông, ngang qua bề rộng của bố cục, giống như một cái gạt nước khổng lồ như nhà sử học Geert Mak gọi, không phải từ trung tâm ra ngoài như cách phổ biến. Xây dựng khu vực tây bắc được bắt đầu vào năm 1613 và hoàn thành vào khoảng năm 1625. Sau năm 1664, việc xây dựng ở khu vực phía nam đã được bắt đầu, mặc dù chậm vì suy thoái kinh tế. Phần phía đông của kế hoạch kênh đồng tâm bao phủ khu vực giữa sông Amstel và vịnh IJ đã không thực hiện được trong một khoảng thời gian dài. Trong các thế kỷ tiếp theo, vùng đất chủ yếu dành cho công viên, vườn bách thảo, trại dưỡng lão, nhà hát, các cơ sở công cộng khác và cho đường thủy nhưng chỉ là dự kiến.

Một số bộ phận của thành phố và các khu đô thị đang lấn biển, dễ nhận biết bởi hậu tố của nó là -meer có nghĩa là 'hồ', chẳng hạn như Aalsmeer, Bijlmermeer, Haarlemmermeer, và Watergraafsmeer. Các kênh đào ở Amsterdam hiện được sử dụng cho du lịch, giải trí, nhà nổi và một lượng phương tiện giao thông cá nhân tương đối nhỏ so với các phương thức chính là đi bộ, đường sắt, tàu điện ngầm và xe đạp. Hầu hết song song với các kênh đào là đường ô tô ở cả hai bên.

(theo wikipedia)