India - sắc màu cuộc sống. Phần 4: Taj Mahal - Kỳ quan Thế giới Mới (2)

(Tiếp theo và hết)

Buổi sáng ở Agra yên tĩnh một cách lạ thường...

Trước cửa khách sạn là con phố nhỏ vắng vẻ...

Xong bữa sáng ăn theo kiểu "tự chọn" đoàn sắp đồ đạc rồi lên đường...

Chương trình ngày hôm nay là tham quan nốt 2 (trong số 3) di sản văn hóa thế giới ở Agra trước khi chạy xe gần 5 tiếng đồng hồ để tới Jaipur...

Điểm tham quan đầu tiên là Pháo đài Agra. Pháo đài nhìn từ trên đường...

Trước cổng Pháo đài...

Nghe kể Pháo đài nguyên là nơi định cư lâu đời của bộ lạc nhà Lodhi thời Vương quốc Hồi giáo Delhi... Lối vào cổng chính Pháo đài

Đền thời Đế quốc Mogul, kinh đô được chuyển từ Delhi về Agra, vào chính trên đất Pháo đài...

Năm 1526, Pháo đài bắt đầu được xây dựng làm kinh đô Ấn Độ cho đến khi Đế quốc Anh vào cai trị...

Tường cao hào sâu... một công trình phòng thủ chắc chắn

Lớp cổng thứ nhất vào Pháo đài...

Lúc đầu Pháo đài được xây bằng gạch nung. Đến năm 1565, Shah Jahan là Vua triều đại Mogul lúc đó cho xây lại bằng đá sa thạch đỏ...

Sau 8 năm, với sức lao động cật lực của gần 1,5 triệu dân công, Pháo đài mới hoàn thành... Lớp cổng thứ hai

...Lớp cổng thứ Ba vào Pháo đài...

Bức tường thành bên trong Pháo đài...

Lối đi bên trong Pháo đài...

Những công trình kiên cố xây bằng gạch...

Vẻ hoang tàn của Pháo đài trong những chi tiết...

...trở nên thích hợp với cuộc sống hoang dã của các loài động vật...

Nhiều công trình bên trong Pháo đài được dựng lên thời Thực dân Anh cai trị...

Con đường duy nhất tiến vào giữa Pháo đài...

Một cổng giữa Pháo đài trước khi vào Nội thành

Hình mái vòm theo phong cách của đạo Hồi...

Lối vào từ cổng Amar Singh 

Phía trước là Cung điện Jahangir - được xây dựng từ năm 1566 dưới thời vua Akbar - vị vua thứ ba triều đại Mogul

Cung điện được xây bằng đá sa thạch đỏ lấy từ vùng Rajasthan theo truyền thống Mogul

Ngay phía trước Cung điện là một cổ vật: Jahangir's Hauz (Bồn tắm của Jahangir). Bồn tắm hình tròn này được chạm khắc từ một khối đá granit, có đường kính 2,4 mét, sâu 1,22 mét có thể di chuyển bằng các con lăn để sử dụng trong cung điện cũng như trong hậu cung, được chế tác từ năm 1611

Cửa trước của Cung điện...

Cung điện là nơi ở của Hoàng đế Jahan và các bà vợ, trong đó có cả vợ yêu của ông: bà Hoàng Mumtaz Mahal...

...Khu vườn phía trước Cung điện...

Tuy là Cung điện đẹp nhất trong Pháo đài Agra nhưng cũng chỉ được Vua Jahan sử dụng đến năm 1658 vì những biến cố lịch sử...

Buổi sáng trong Pháo đài...

Bên trong Cung điện tối mò, không gian lạnh lẽo có nhiều âm khí...

Đi thẳng vào khoảng sân rộng giữa Cung điện...

...những kiến trúc xuất sắc nhất được thể hiện trên công trình...

Các góc cạnh của công trình được xếp đặt một cách hài hòa...

Mỗi chi tiết của Cung điện đều là những tác phẩm nghệ thuật...

Cung điện Jahangir tồn tại qua nhiều đời Hoàng đế vùng Agra và đặc biệt là nơi Hoàng hậu Mumtaz Mahal sống và trút hơi thở cuối tại đây...

Câu chuyện này hấp dẫn du khách ra phết, các chú này chăm chú nghe tua gai chém trong khi tớ chạy quanh chụp choạch...

Một lối đi rộng sang công trình bên cạnh...

...với một kiểu kiến trúc khác hẳn với Jahangir Palace...

Đây là một công trình thời Hoàng đế Jahan cho xây dựng năm 1628-1635...

...Công trình xây bằng đá sa thạch đỏ truyền thống kết hợp với màu trắng của lớp vữa dày như một kiểu chuyển đổi kiến trúc cho các công trình về sau

Khung cửa duy nhất nhìn ra phía bở sông Yamuna của Shah Jahani Mahal...

Tấm bia ghi chép lịch sử của Shah Jahani Mahal trong cung điện

Công trình tiếp nối Shah Jahani Mahal là The Shish Mahal...

Công trình được xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng - tương tự như vật liệu xây dựng Lăng mộ ở Taj Mahal...

Công trình được Hoàng đế Jahan cho xây dựng năm 1631 đến 1640...

...như một phần của cung điện mùa hè của Hoàng đế...

Cửa sổ lớn nhìn ra phía Đông của Pháo đài...

...và Công trình Taj Mahal - cách đó hơn 1000 mét, bên bờ sông Yamuna - nằm trong tầm mắt...

Nghe kể đây là cung điện được Hoàng đế Jahan xây tặng cho con gái thứ hai Roshanara...

Những chạm khắc độc đáo trên bức tường trong cung điện...

Trang trí vòm hai đầu cung điện...

Trần nhà cũng được chạm khắc tỷ mỉ, có nhiều họa tiết được khảm vàng hoặc bạc...

Phía trước nhìn ra khu vườn có tên Anguri Bagh, được xây dựng từ năm 1637...

Trong câu chuyện kể ở nơi đây - bi kịch cuộc đời Hoàng đế Jahan: Công chúa Roshanara cùng với người em Aurangzeb cướp ngôi cha đem giam ở Cung điện này vào năm 1658... 

Suốt 8 năm - từ 1658 đến khi chết vào năm 1666, từ giam cầm này dõi nhìn về Taj Mahal tưởng nhớ người vợ yêu Mumtaz...

Khu vườn trong cung điện được làm để trồng nho...

...với những lối đi lát đá qua giữa những khóm cây...

Giữa vườn cây và cung điện có một bể nước lớn xây bằng đá cẩm thạch trắng...

...với các vòi phun nước đặt ngay trong bể...

...cùng với vườn nho tạo nên không gian sống của các bậc Đế vương...

Chỉ dẫn lịch sử Cung điện và Vườn Nho được ghi chép ở đây...

Hoàng đế Jahan chết tại đây, được dùng thuyền đưa về Taj Mahal chôn trong Lăng mộ, bên cạnh Hoàng hậu Mumtaz năm 1666...

Tạm xa những câu chuyện buồn của một Đế Chế... tiếp tục đi vào bên trong Pháo đài

Ra khỏi các loại cung điện là một khoảng sân rộng chính giữa Pháo đài...

Một tòa nhà lớn - một Hội trường Công chúng - Diwan-I-Am...

...được xây dựng trong khoảng thời gian từ 1631-1640 bằng đá sa thạch đỏ, được phủ vữa màu trắng giả đá cẩm thạch...

...Chính giữa là nơi Hoàng đế xuất hiện khi tiếp xúc với dân chúng...

Đây chính là nơi trang trọng nhất để tổ chức các sự kiện Hoàng gia... Phía sau là Nhà thờ Hồi giáo Moti Masjid được xây dựng năm 1648

Trong sân Pháo đài xuất hiện một cái mả Tây to đùng...

Đây là ngài Phó Thống đốc thời Ấn Độ bị Đế quốc Anh cai trị...

Sau khi Ấn Độ giành được độc lập, có nhiều ý kiến muốn bứng cái mả Tây này đi chỗ khác...

Tuy vậy, nó vẫn tồn tại vì lúc ông Tây này chết đúng vào thời điểm có cuộc khởi nghĩa của dân chống lại ách cai trị của Thực dân (dưới danh nghĩa là Công ty Đông Ấn) vào năm 1857, coi như quan Tây chết vì bị quân khởi nghĩa giết...

Cổng vào Trung tâm Pháo đài nhìn từ bên trong...

Pháo đài rộng tới 380 ngàn mét vuông trong khu vực bao quanh bằng bức tường cao gần 3 mét...

Cũng may là khu vực dành cho du lịch chỉ chiếm 1/4 diện tích, nên đã đến lúc quay trở ra...

Cổng phía cuối sân thông sang khu vực nhà thờ Hồi giáo...

Một trong số những hội trường ngoài trời trong Pháo đài...

...với những bậc ngồi lát bằng đá sa thạch đỏ...

Pháo đài Agra gắn liền với lịch sử phát triển của Ấn Độ trong suốt 5 thế kỷ...

Vì vậy, cùng với Đền Taj Mahal, Pháo đài Agra được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1983... Tấm bia ghi chép lịch sử của Pháo đài...

Di tích này nằm giữa Pháo đài được cho là tồn tại từ thế kỷ thứ XI...

...với những kiến trúc bằng đá sa thạch và gỗ quý...

Trở ra theo lối cổng vào: Cổng Lahore...

...có tên khác là Amar Singh để ghi tên một người hùng xứ Jodhpur... Công trình đang được trùng tu

Ra đến cánh cổng bên ngoài cùng Pháo đài...

Bức tường thành kiên cố nhìn từ bên ngoài vào...

Những hình trang trí trên khung cổng lưu giữ giá trị nghệ thuật kiến trúc truyền thống...

...cũng như nghệ thuật kiến trúc phòng thủ của các Pháo đài cổ...

Những bức tường Pháo đài dày dặn kiên cố bao nhiêu thì điểm yếu vẫn là các cánh cửa...

Hai cánh cửa vẫn chỉ được làm bằng gỗ...

Còn ở vị trí này, đúng ra cây cầu cũng phải được làm bằng gỗ...

...cho phù hợp với những lối đi bằng đá đã xếp như thế hơn 500 năm qua

Chuyến đi lại tiếp tục về phía Tây...

Xa dần thành phố Agra cổ kính...

Khung cảnh cuộc sống ven những con đường ngoại ô...

Dàn loa khủng dành cho những gánh hàng rong...

Những khu nhà "mặt đường"...

Quầy hàng ăn uống di động trên dọc đường quốc lộ...

Xưởng cơ khí hoạt động ngay bên cạnh con đường tới các Di sản Văn hóa Thế giới...

Ra bên ngoài Thành phố là những cánh đồng hoa cải nối nhau kéo dài...

Cách Pháo đài Agra nổi tiếng khoảng gần 1 giờ xe chạy, rời khỏi cao tốc... Lối exit với hai hàng cây bên đường...

...và đến lúc phải trả phí cho 40 km đường cao tốc...

Ấn tượng với hàng rào bảo vệ các nhân viên thu phí ở đây...

Khu di tích nằm ngay gần đường cao tốc... Từ trên xe đã nhìn thấy những bức tường thành...

Di tích ở một thị trấn nhỏ Sikri - Nơi thờ cúng của đạo Jain có từ 1000 năm trước đây...
Bãi gửi xe vào di tích

Khi mở rộng bờ cõi Đế quốc Mughal vào năm 1571, Hoàng đế Akbar cho xây dựng thành phố Fatehpur Sikri...

Từ bãi đậu xe, băng qua một khu vườn rộng tới bến xe chuyên dùng chở du khách vào tham quan...

Vì sẵn vật liệu xây dựng tự nhiên: đá sa thạch đỏ - các công trình dịch vụ của di tích cùng diện đồng phục màu đỏ

Tòa nhà của bộ phận quản lý khu di tích...

...và cũng là bến xe đón - trả khách tham quan Fatehpur Sikri

Khách được xếp lèn như cá hộp vào cái công này... Tuy vậy, chúng đều được chạy bằng điện

Từ bãi xe chạy lên đỉnh ngọn đồi...

... đến trước cổng vào di tích...

Xem cái sơ đồ di tích gắn ngay lối vào Fatehpur Sikri

Fatehpur Sikri từng là kinh đô của Hoàng đế Akbar từ 1571 đến 1585

Giờ thì vào bên trong thôi!

Thành phố - giống như một Pháo đài được xây dựng trên ngọn đồi bằng phẳng rộng 1 km và dài 3 km...

Ngỡ ngàng ngay từ khi bước qua bức tường thành bao bọc dài 6 km...

Ngay lối vào là hội trưởng riêng Diwan-i-Khas...

Một kiến trúc độc đáo cao 7 mét bằng đá sa thạch đỏ...

Tòa nhà vuông vắn có 4 cửa thông ra các hướng. Vòm cửa được chạm khắc rất tỷ mỉ...

Cột chống giữa nhà...

Diwan-i-Khas được xem như văn phòng làm việc của Hoàng đế Akbar...

Phía sau Hội trường của Hoàng đế là nơi "làm việc" của các nhà chiêm tinh, đạo sĩ... giống như kiểu ban "cố vấn" thời nay

Từ đây, Ankh Micholi Treasury sẽ giúp Hoàng đế giải quyết mọi việc, từ xét xử tội phạm cho đến ly hôn...

Việc xử án cũng được tiến hành ngay trước cửa Diwan-i-Khas... nghe kể việc xử tử bằng voi giày cũng tiến hành ở cái sân này

Từ trong Ankh Micholi Treasury nhìn lên Diwan-i-Khas...

Giữa Thành cổ Fatehpur Sikri nổi bật một công trình cao 5 tầng: Panch Mahal

Đây là nơi ở của những phụ nữ Hoàng gia, trung tâm giải trí lớn nhất Hoàng gia về âm nhạc, khiêu vũ...

Phía trước Panch Mahal là bể nước lớn, có những đài phun nước nhỏ...

Phía ngoài sân có một sân khấu nổi...

Một vấn đề liên quan đến sự tồn tại của Thành phố Fatehpur Sikri - đó là nguồn nước sinh hoạt. Hầu như những sinh hoạt chính đều lấy từ những bể trữ nước như thế này...

Lúc xây dựng ban đầu, Thành phố có 3 mặt xây thành cao, chỉ để 1 mặt giáp hồ nước phía Tây Bắc. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, nước hồ không đủ dùng... Lối ra các khu vườn phía giáp hồ nước cũ...

Vẫn còn lại những vườn cây nhỏ trong Thành phố cổ...

Bức tường dựng lên sau này, nơi từng là điểm ngắm mặt hồ buổi hoàng hôn...

Khu vườn cây ngay sau Cung điện Panch Mahal

Bên ngoài thành cổ ở phía giáp hồ nước...

...nơi đây tọa lạc một Cung điện sang trọng nhất Thành phố Fatehpur Sikri...

Cung điện Birbal's Palace...

...Cung điện Hoàng đế Akbar thường ghé thăm trong suốt thời gian tồn tại của Thành phố vì đây là nơi ở của Birbal - một cố vấn thân cận của Hoàng đế, nhà thơ và ca sĩ giỏi... 

...với những kiến trúc có thể nói là hoàn mỹ nhất Thành cổ này...

Cung điện của Birbal lại trấn ngay lối vào của Cung điện Jodha Bai's... Một lối vào chính giữa Cung điện Jodha Bai's

Đây là nơi ở của bà Hoàng Jodha Bai...

...với một nhà thờ Hindu trong khuôn viên...

Khu vườn phía trước Cung điện Jadha Bai...

Những chạm khắc độc đáo trên các chi tiết của công trình...

Thành phố Fatehpur Sikri chỉ được Hoàng đế Akbar xây dựng và sử dụng 14 năm và đến năm 1585 thì Thành phố gần như bị bỏ quên. Năm 1610 Fatehpur Sikri bị bỏ trống hoàn toàn... cho đến năm 1803, người Anh lập lại Thành phố và duy trì cho đến ngày Ấn Độ tuyên bố độc lập

Một cửa của Cung điện Birbal nhìn ra công trình phía sau Thành cổ

Khoảng sân rộng của trại ngựa Hoàng gia...

Không thể ngờ rằng ngựa chiến của Hoàng gia được ở trong những dãy nhà xây dựng bằng đá sa thạch đỏ... đẹp như thế này

Chính vì vậy, Thành phố Fatehpur Sikri được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa Thế giới năm 1986.

Đến đây, câu chuyện xin dừng lại. Mời các bạn đón xem những câu chuyện chuyến đi khác của tôi trên diễn đàn này 

(Chuyển bài viết India - sắc màu cuộc sống từ diễn đàn otofun.net ngày 04/03/2020)

Chỉnh sửa: 04/12/2021