Thành phố cổ Thebes và các di tích khảo cổ

       Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận - Thành phố cổ Thebes và các di tích khảo cổ của nó là Di sản văn hóa thế giới năm 1979.

Thebes là một trong những thành phố quan trọng nhất của Ai Cập cổ đại, thành phố này nằm bên bờ sông Nile cách Địa Trung Hải 800 km về phía Nam. Thành phố này nổi tiếng là trung tâm văn hóa, hành chính, chính trị của Ai Cập cổ đại. Ngày nay Thebes trở thành trung tâm khảo cổ với các di tích nổi tiếng như Thung lũng các vị vua; Đền Kamak; Đền Luxor... và cả lăng mộ của các vị Pharaoh.

Trên đại lộ Nhân sư ở Thành phố Luxor, Ai Cập

Theo tư liệu lịch sử, thời kỳ cực thịnh của đế chế Ai Cập (2730-2300 TCN), thành phố này chưa có vai trò đáng kể. Cho đến khi Metouhotep thống nhất Ai Cập, dưới thời triệu đại XI thì Thebes mới trở thành trung tâm chính trị, tôn giáo hàng đầu tại Ai Cập. Cũng trong thời gian này, các đền đài lớn, các khu lăng mộ của Pharaoh được xây dựng.

Khu AI Karnak vốn là một làng lớn của Ai Cập cổ đại nằm ở bên bờ sông Nile, khu vực này chiếm một diện tích rất rộng lớn gồm nhiều kiến trúc nhà ở, lâu đài, vườn tượng và đền đài. Riêng các đền trong khu vực này có quy mô và diện tích lớn đã tạo thành một khu vực riêng, từ Bắc xuống Nam có đền Montu; khu đền Amon và khu đền Mout. Những khu đền này được nốì liền với nhau bằng hành lang Nhân sư, hành lang này sau đó dẫn đến đền Louxor. Đền Amon chính gồm một số kiến trúc được xây dựng trong nhiều thời kỳ khác nhau. Kiến trúc nguyên thủy từ triều đại thứ XII (các đời vua từ 2000 đến 1792 TCN). Quần thể hiện còn di tích phần lớn có niên đại từ triều đại các Pharaon từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XIII trước công nguyên. Trong vòng bao của đền Amon, ở phía Bắc là các đền lớncòn ở phía Nam là ngôi đền rất đẹp thời Khonsou và Ramses Đệ tam. Tổng thể các di tích ở Karnak hiện đang bị mực nước nâng cao của sông Nil đe dọa, phát sinh từ việc xây dựng nhiều đập trên sông Nile.

Khu Louxor còn có tên gọi khác là đền Karnak- đây là quần thể kiến trúc đền lớn nhất Ai Cập với nhiều cột đá, tượng khắc đá và tháp nhọn... Ngôi đền được xây dựng để thờ thần Amon, thần gió và thần không khí cùng nữ thần Mut (vợ của thần Amon) và con trai là thần Mặt Trăng. Hai bức tượng Memnon được tìm thấy trong một cuộc khai quật tại đền tuy chỉ còn lại nửa phần trên những cũng đủ để cho thế giới thấy khả năng khắc đá, tạc tượng của người Ai Cập cổ đại đã đạt đến trình độ tuyệt đỉnh. Việc xây dựng đền Karnak được bắt đầu từ đời Pharaon Amenophis Đệ tam (1408 - 1372 TCN) nơi đây đã có sân các cột trụ, đại trụ, đại sảnh với những hàng, cột đứng. Đên đời Ramses Đệ nhị (1301 - 1235 TCN), lại tạo thêm một cái sân có cổng vòm, phía trước có trồng một trụ tháp, sáu tượng lớn và hai cột trụ đá nguyên khôi. Năm 1831, một trong hai cột trụ này đã được đưa về Pháp và hiện được dựng ở Quảng trường Place de la Concorde, Paris.

Bên trong đền Luxor

Khu Deirel Bahari là di tích khảo cổ Ai Cập ở tả ngạn sông Nile, đối diện với Karnak, trong một thung lũng rộng. Hoàng hậu Hatshepsout là người khởi xướng việc xây dựng Deirel Bahari (khoảng năm 1500 TCN). Đây là một thung lũng hẹp hiện vẫn còn nhiều tàn tích của các công trình xây dựng từ hàng nghìn năm trước.

Khu Medinet Habou là phần khu vực phía nam thành phố Thebes cổ. Kiến trúc đáng kể nhất là ngôi đền Pamsès III (1198 - 1166 TCN). Mặt bằng của ngôi đền này gần giống đền Ramses II. Đền được trang trí nhiều bức hoành tráng chạm nổi mô tả các trận chiến của nhà Vua với người Liby và với các bộ tộc miền biển. Phía Nam của đền có di tích một bức tường bao hình chữ nhật, một hồ thưởng ngoạn của lâu đài đời Amenophis Đệ tam (1408 - 1372 TCN). Ramesseum chính là tên gọi đền thờ Ramses II (1300 - 1235 TCN), ở phía Đông Nam một ngọn đồi thuộc phần phía Tây thành cổ Thebes. Kiến trúc ngày nay đã hỏng nhiều, chỉ còn một ít di tích: thân một pho tượng khổng lồ của Ramses II, và một bức chạm khắc nổi rất hoành tráng mô tả một trận đánh và kho lưu trữ của đền được xây bằng gạch cổ còn khá nguyên vẹn.

Thung lũng các vị vua là một trong những địa điểm nổi tiếng tại Ai Cập bời vị trí này đã xuất hiện trong nhiều bộ phim bom tấn của Hollywood. Đây thực chất ra là một nghĩa địa nơi chôn cất các vị Pharaoh thuộc các triều đại XVIII, XIX, XX (1530-1085 Ramesseum). Tính đến nay, các nhà khảo cổ đã tìm tháy 58 khu mộ tại thung lũng các vị vua. Tuy nhiên chỉ có ngôi mộ của Toutan Khamon (1354 - 1343 Ramesseum) là còn tương đối nguyên vẹn, một số ít chỉ còn lại một phần tàn tích.

Trước đền thờ Lăng mộ Hatshepsut

Cùng với Cairo, thành phố cổ Thebes là nơi thu hút khách thăm quan du lịch nhất tại Ai Cập. Khách du lịch khi đã đến Ai Cập đều không thể bỏ qua thành phố cổ này bởi sức hút từ lịch sử và sự bí ẩn bao phủ mà đến nay các nhà khảo cổ vẫn chưa thể khám phá hết tại di sản này.

Theo disanthegioi.info